Hoe een overname van een bedrijf financieren ? | Wat u moet weten | NL | Sequensis

Hoe een overname van een bedrijf financieren ?

Zelfs in iets moeilijkere economische tijden hebben ondernemers een blijvende interesse om bedrijven over te nemen in binnen- of buitenland. Aangezien de banken niet altijd even makkelijk met geld over de brug komen, is het eventueel noodzakelijk om andere pistes van financiering bij bedrijfsovername in overweging te nemen.

We zetten de belangrijkste financieringsmogelijkheden die aangewend kunnen worden bij een overname van kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s) op een rij.

Eigen inbreng

Een overname financieren zonder eigen middelen is een utopie. Waarom zou een bank of andere externe financier geld toestoppen indien de overnemer zelf niet bereid is om risico's te nemen?

Het percentage van de eigen middelen ter financiering van een bedrijfsovername kan nogal variëren van dossier tot dossier. Indien je in zee gaat samen met een risicokapitaalverschaffer (zie verder) mag je er van uitgaan dat veelal een eigen inbreng van 10% wordt geëist. Maar doe je beroep op een bank voor de financiering van de overname, dan is meestal een eigen inbreng van 30% een must.

FFF ofwel Family, friends and fools

Bij gebrek aan voldoende eigen middelen kan je in eerste instantie trachten om mensen uit uw omgeving (de zogenaamde Family, Friends & Fools) bij uw project te betrekken. Dit kan je vooreerst door hen medeaandeelhouder te maken en dan zorgen zij mee voor de nodige eigen inbreng.

Het is echter niet altijd de bedoeling dat andere personen medezeggenschap krijgen over je onderneming. Dan bestaat de mogelijkheid dat deze personen geld lenen aan de ondernemer.  Deze vorm van financiering komt in de praktijk vaker voor bij startende bedrijven , maar is soms ook mogelijk bij bedrijfsovernames. Deze lening heeft meestal een ‘achtergesteld’ karakter, waardoor de schuldeisers bij een liquidatie van een vennootschap als één van de laatste (net voor de terugbetaling van het maatschappelijk kapitaal) worden terugbetaald.

Buiten de risico’s verbonden aan de financiering, is het belangrijk te beseffen dat de goede (familie)relatie onder druk kan komen te staan, indien het verkeerd afloopt.

De Vlaamse overheid stimuleert particulieren via een fiscaal voordeel om geld te ontlenen aan kleine en middelgrote ondernemingen. De winwinlening (zie www.winwinlening.be) kan in het kader van een financiering van een bedrijfsovername een oplossing zijn.

Banklening bij bedrijfsovername

Voor een bedrijfsovername blijft een banklening nog steeds de meest voor de hand liggende manier van financieren. Eén van de belangrijkste voordelen van een bank is, dat zij wel financieren, maar geen aandelen en medezeggenschap eisen. Bovendien is dit  vandaag één van de goedkoopste financieringsvormen.

Weet dat de banken een hogere eigen inbreng en meer zekerheden vragen dan in het verleden. Een degelijk onderbouwd kredietdossier is eveneens een must, waarbij best veel aandacht wordt besteed aan de terugbetalingscapaciteit van het aangevraagde krediet. Banken zien tegenwoordig hun krediet doorgaans graag terugbetaald binnen de 5 à 7 jaar.

De overheid voorziet verschillende steunmaatregelen voor de overnemer in de vorm van achtergestelde leningen gekoppeld aan een banklening (o.a. Starteo en Optimeo leningen van het Participatiefonds), rentekortingen op investeringskredieten (via de Europese Investeringsbank) en overheidsgaranties voor bankkredieten (o.a.de waarborgregeling en Gigarant van de Vlaamse overheid via Participatiemaatschappij Vlaanderen).

Risicokapitaal

Een andere belangrijke categorie van financiers bij overnames zijn de risicokapitaalverstrekkers.

Deze investeerders kunnen worden opgedeeld in :

  • de overheidsmaatschappijen (o.a.Federale Participatie- en investeringsmaatschappij, Participatiemaatschappij Vlaanderen, Limburgse Reconversiemaatschappij, …),
  • de privémaatschappijen (vooral bekend onder de vorm van private equity fondsen) en
  • de business angels (dit zijn vaak particulieren die hun persoonlijk vermogen investeren).

Zij participeren veelal in het kapitaal van de onderneming en/of stellen achtergestelde leningen ter beschikking. Naast de financiële ondersteuning voorzien zij ook in managementbegeleiding, strategisch, operationeel en financieel advies.

Risicokapitaalverschaffers hebben meestal de bedoeling om hun aandeel in de onderneming na een aantal jaren te verkopen en een meerwaarde te realiseren. Bijgevolg zijn deze financiers vooral geïnteresseerd in ondernemingen met een belangrijk groeipotentieel.

Vendor loan

Het gebeurt dat de eigen middelen en externe financieringsvormen nog niet voldoende zijn om de overname financieel rond te krijgen. De verkopers kunnen dan zelf over de brug komen met een achtergestelde lening voor het ontbrekende gedeelte van de overnameprijs.

Deze manier van financieren wordt door een bank als zeer positief onthaald. Zij aanzien dit immers als een sterk signaal van vertrouwen naar de koper toe. Een achtergestelde lening is – de naam zegt het al – achtergesteld aan de banklening. Dit houdt in dat de achtergestelde lening alleen onder bepaalde voorwaarden kan worden afgelost.

Crowdfunding

Een relatief nieuw fenomeen van financieren bij overnames is crowdfunding. In België is dit nog niet ingeburgerd, maar in het buitenland zijn er interessante ontwikkelingen aan de gang.

Hierbij wordt aan de "crowd"-het publiek als het ware- gevraagd om te participeren in projecten. Het gaat meestal om relatief lage bedragen van participatie of lening. We zien momenteel nog heel wat juridische onzekerheid rond deze manier van financiering bij een bedrijfsovername.

Earn-out regeling bij overname

De earn-out regeling houdt in dat een deel van de koopsom wordt betaald in functie van de toekomstig(e) winst of resultaat van de onderneming. Worden de vooropgestelde prognoses gehaald, dan gebeurt de verdere betaling zoals overeengekomen. Worden de verwachtingen overtroffen, kan er bonus worden voorzien. Worden deze echter niet ingewilligd, dan zal er een vermindering zijn op de verdere uitbetaling.

Deze vorm van overname kan iedere financier bekoren, omdat dit het ultieme bewijs is, dat de overlater gelooft in de toekomst van de onderneming.

Gefaseerde overname

Theoretisch zou een gefaseerde overname ook kunnen. Waarbij de kopende partij eerst bijvoorbeeld een minderheidsparticipatie heeft en geleidelijk zijn participatie opbouwt om uiteindelijk de volledige eigenaar te worden van het bedrijf. Dergelijke constructies in het kader van een bedrijfsovername zijn een vette kluif voor juristen. Niet onmiddellijk evident, maar toch mogelijk.

Conclusie

Kortom, naast de traditionele bankfinanciering zijn er zeker verschillende andere mogelijkheden om een overname te financieren. Belangrijk bij iedere vorm van financiering, is de terugbetalingscapaciteit van de onderneming, de zekerheden die beschikbaar zijn en de wil om instap in het aandeelhouderschap toe te laten. Onze ervaring leert dat voor een goed project, financiering geen probleem is.

Gratis tips

Download de whitepaper
'11 Must do's voor een geslaagde overname'
en u ontvangt onze nieuwsbrief.